نقد عکس روزنامه قدس

حالا با عکسی ساده روبرو هستیم که آراستگی و بی پیرایگی از جزء جزء آن به چشم می آید. «نوشین وفادار»  در این عکس به همان سادگی و سهولتی در بیان بصری دست می یابد که در سال های دور و در کسوت یک فیلمساز در انیمیشن « تشنه »‌ی او دیده بودیم؛ فیلم کوتاهی که به عنوان پایان نامه‌ی دانشجویی خود ارایه کرده بود و از ساختار و روایتی صریح و صمیمی برخوردار بود.
عکاس می‌خواهد از همه‌ی هیاهوهای دنیای پیرامون به ترسیم لحظه ای بکر بسنده کند و بار دیگر ما را در مقابل آن جمله ی کلیدی و کاربردی " Less is more" قرار دهد!
اما براستی نمی توان این عکس را از جنسیت عکاس اش جدا کرد، اگرچه شخصا نگاه جنسیتی را در عکاسی مقدم نمی‌شمارم، اما به هیچ عنوان منکر آن نیز نیستم، چرا که نگریستن به جهان از نگاه یک زن با انتخاب‌هایی که یک مرد از دنیای اطراف دارد نمی‌تواند همسان باشد. از این گذشته آرایه‌های یک نگاه زنانه در این عکس حاکم است؛
انتخاب موضوع، درون گرایی، احساس امنیتی که در سراسر این عکس دیده می شود، هم نشینی رنگ‌های گرم و حضور پر رنگ نوعی «‌پوشیدگی» در این عکس از جمله‌ی این عوامل اند.

عکس به فضایی روستایی تعلق دارد و خانه ای روستایی را به تصویر می‌کشد. معمولا آنچه در این لوکیشن‌ها جذاب به نظر می رسد و محمل خلق آثار بصری متفاوتی می‌شود "معماری" و هندسه‌ی ساده‌ی این خانه‌هاست. عنصری که اینجا نیز نه به طور مستقیم اما به شیوه‌ای کارآمد در صحنه حضور دارد.

زاویه دید:
زاویه دید انتخابی عکاس را در این عکس نمی‌توان ساده انگاشت اگرچه ممکن است قرار گرفتن در برابر چنین صحنه ای  - به طور شهودی نیز - ما را به انتخاب زاویه ای تخت دعوت کند.
عکاس با انتخاب زاویه تخت و نگریستن از روبرو به موضوع، در حقیقت تمام اغراق ها و تحمیل های پرسپکتیو را به حداقل رسانده است و پرسپکتیوی تخت را ایجاد کرده که در آن هیچ عامل انحرافی برای چشم بیننده وجود ندارد و به‌گونه ای چشم بیننده با کمال آسودگی فقط به موضوع فکر می کند. اثری از اغراق، بزرگنمایی یا کوچک کردن وجهی از موضوع در عکس نیست، همه چیز همانگونه است که باید باشد، بی آنکه گوشه ای از تصویر بر بخش های دیگر آن سنگینی کند.
اگرچه  به نظر می‌رسد تغییر ارتفاع دوربین تنها به اندازه‌ی چند سانتی متر بالاتر، می‌توانست وجه گویاتری از کفش‌های جفت شده در برابر پرده را نمایان سازد و به نمایش بهتری از سطح ایوان و پلکان نیز دست یابد.

رنگ:
رنگ حضور موثری در این عکس دارد. به هم نشینی سبزها، صورتی‌ها و رنگ حاکم اُخری در کل عکس نگاه کنید. از دیدگاه تجسمی، رنگ در این عکس به مثابه یک بافت عمل می کند: بافتی از رنگ های گرم که حالا و در این عکس برای ما نشانه ای از زندگی ِ آرام و مصلحانه را ترسیم می‌کند. امنیت ایجاد می‌کند، و نوعی امید و گشایش را تصویر می‌کند.

سازمان دهی تصویر:
نمی توان از ترکیب بندی این عکس به سادگی گذشت. عکاس با نهایت دقت عناصر مختلف را در پرسپکتیو حاصل از لنز نرمال در کنار هم چیده است. فضای یک سوم پایین قاب به پله ها و ایوان اختصاص داده شده و دو سوم بالا به پرده.
 این تقسیم خوب فضا به همراه دقت در به کارگیری فضاهای خالی اطراف ِ موضوع سبب شده تا تناسبی چشمگیر و پویا را به نمایش بگذارد.

هدف و موخره:
عکس می کوشد تصویرگر سادگی جهان پیرامون باشد و ازین بابت به نظر می‌رسد راه پر پیچ و خم و دشواری را پیش رو دارد.
عکس می‌کوشد خود را مماس با لحظه‌های بکر و ساده‌ی زندگی کند؛ لحظه‌هایی که از فرط سادگی، از فرط زلالی و شفافیت ، می‌روند که در پستوی هزار فکر و پیچیدگی و روزمرگی‌های ما آدم ها گم شوند. این ساده دیدن و دعوت به سادگی در عکس چه قدر می تواند به گسترش توانمندی‌های هنر عکاسی کمک کند و در پی احیای آن بخش از زندگی باشد که در جهان مدرن امروز در سایه قرار گرفته است.

نقد: کیارنگ علایی
عکس: نوشین وفادار
لینک مستقیم روزنامه قدس [PDF]